Reklam
Güncelden Bilimsele

Sık hastalanan çocuk

Kimi çocuklar okulların açılması ve kış periyoduna girilmesi ile birlikte çok sık enfeksiyon geçiriyor. Çocukların sık enfeksiyon geçirme sebebi …

Sık hastalanan çocuk
Reklam

Kimi çocuklar okulların açılması ve kış periyoduna girilmesi ile birlikte çok sık enfeksiyon geçiriyor. Çocukların sık enfeksiyon geçirme sebebi nedir?

Evvel sık hastalanan çocuk deyince biz tabipler neyi kastediyoruz onu açıklamakta fayda var. ‘Sık hastalanan çocuk’ dediğimizde çocukluk çağında olağan kabul edilen sayıdan fazla enfeksiyon geçiren yahut kolay bir üst teneffüs yolu enfeksiyonunu takiben beyin apsesi, kronik kulak akıntısı yada akciğer zarları ortasında iltihap oluşması üzere önemli komplikasyonlar görülen çocukları kastederiz. Bu ‘sık hastalanan çocuk’ları olağan enfeksiyonları geçiren sağlıklı çocuklardan ayırt etmek kıymetlidir. Çünkü bilhassa bir tabip olarak bizim sorumluluğumuz, sık hastalanmanın altında yatan nedenleri açığa çıkarmak, akabinde nasıl korunabileceğimizi tespit etmek ve gerekiyorsa uygun bir formda tedavi etmektir.

Beş yaşın altındaki sağlıklı çocuklar; yılda 6-9 sefer üst teneffüs yolu enfeksiyonu geçirebilirler. Kreşe giden ve sigara dumanına maruz kalan çocuklarda bu sayı 12 ye kadar çıkabiliyor. Lakin enfeksiyon sayısı daha fazla olduğunda yada üstte saydığım önemli kolay bir üst teneffüs yolu enfeksiyonunu takiben sık pnömoni (akciğer enfeksiyonu), sık orta kulak iltihabı yada akciğer zarları ortasında iltihap oluşması (ampiyem) üzere önemli komplikasyonlar görüldüğünde kesinlikle çocuğumuzun bağışıklı sisteminde (immün sisteminde) bir hastalık olup olmadığını araştırmak gereklidir. O yüzden kesinlikle bu çeşit önemli olaylar yaşayan çocuklarımızın öncelikle tabiplerine başvurmaları değerlidir.

Yapılan bilimsel çalışmalar ışığında şunu söyleyebiliriz ki; sık enfeksiyon geçiren çocuklarımızın çabucak hemen yarısını sağlıklı çocuklar oluşturuyor. Yaklaşık üçte birini (%30) alerjik çocuklar oluştururken, yüzde 10 nu ise gastroözefajial reflü, kistik fibrozis, doğumsal kalp hastalıkları, bronşlarda yabancı cisim üzere anatomik ya da işlevsel bozukluklar oluştururken geri kalan yüzde 10 ise doğuştan bağışıklık sistemi yetersizliği olan çocuklardır. Bu durumda hastalarda nitekim bir bağışıklık (immün) yetmezliği hakkında ipucu sağlayacak yakınmalar ve özellikleri yeterli bilinmeli ve gecikmeden teşhis konulmalıdır.

Çocuğusık enfeksiyon geçiren ebeveynlere ne üzere teklif ve tavsiyelerde bulunursunuz?

Sık enfeksiyon geçiren çocuğu olan ebeveynlere tekliflerimi üç ana başlık altında toplayabilirim: Beslenme, çevresel faktörler ve ruhsal faktörler.

Beslenmede anne sütünü vurgulamak çok değerli. Birinci 6 ay yalnızca anne sütü ile beslenen ve akabinde tamamlayıcı beslenme ile birlikte 1.5-2 yaşa kadar anne sütü alan çocukların daha az hastalandıklarını biliyoruz. Yanı sıra hazır, paketlenmiş, işlenmiş besinlerden (salam-sosis, sucuk gibi) ve şekerli besinlerden çocuklarımızı mümkün olduğunca uzak tutmalarını öneririm. Onun yerine meskende yapılmış, mevsiminde zerzevat, meyve tüketmelerini tavsiye ederim. Birinci 2 yıl inek sütü vermek yerine, yoğurt, kefir üzere fermente besinleri çokça beslenmeye eklemeleri çocuklarının daha sağlıklı olmalarına neden olacaktır. Çünkü fermente besinler bağırsaklarımızdaki probiyotik oranını arttırıp çocuklarımızın bağışıklık sistemini güçlendirecektir. Bol ölçüde sıvı desteği ve istikrarlı beslenmek değerlidir.

Çevresel faktörlere gelince; kalabalık ve havasız ortamlar hastalıkların daha çok görülmesine neden olmaktadır. O yüzden konutumuzu ya da kreş-okul üzere toplu ortamları sık sık havalandırmak değerlidir. Bunun yanında sigara dumanına maruz bırakmamalıyız çocuklarımızı. Çünkü sigara dumanına maruz kalan çocuklarda enfeksiyon riski önemli olarak artmakta. Öte yandan konutumuzun yada kreşlerimizin-okullarımızın alerjik olmayan eserlerle temizliklerinin yapılması, oda parfümü ya da kokulu temizleyicilerden uzak durmak da bir o kadar değerli. Sık sık açık havada, parklarda vakit geçirmek yani tabiat ile daha çok haşır neşir olmanın çocuklarımızın bağışıklık sistemlerini güçlendirdiği gösterilmiştir.

Ruhsal faktörlere gelince, yapılan çalışmalardan biliyoruz ki, her türlü gerilim bağışıklı sistemimizi zayıflatıyor. O yüzden ebeveyn olarak çocuklarımızın ruhsal muhtaçlıklarını gözetip desteklemek savunma sistemlerini güçlendirecektir. Bu gayeyle çocuklarımızın hislerini kolaylıkla ve sansürsüz olarak tabir etmelerini cesaretlendirecek karşılıksız sevgi ve inanç ortamının temin edilmesi kritik değerdedir. Yanı sıra öğrenme ve merak hislerini karşılayacak oyun ortamları sağlanması ve kendi hayatlarında kelam sahibi olabilecekleri karar süreçlerinin oluşturulması da en az beslenme ve çevresel faktörler kadar bağışıklık sistemlerini güçlendirecektir.

Bilhassa kış mevsimine girerken, hastalıklardan korunmak için ne üzere tedbirler almak gerekiyor?

Yapılan çalışmalarda enfeksiyonların aslında çoğunlukla solunan hava ve temas ile bulaştığını biliyoruz. Kapalı yerlerin sık sık havalandırılmasından daha evvel bahsetmiştim. Bilhassa atmosferde toz, kurum ya da polen yoğunluğunun nispeten az olduğu vakitlerde tercihen yağmur yağdıktan çabucak sonra odaları nemli pak hava ile havalandırmak faydalı olacaktır. Daha evvel bahsettiklerime ek olarak “el yıkamayı” eklemeliyim. Çünkü birçok enfeksiyon casusunu ellerimizle bulaştırırız. O yüzden yalnızca uygun el yıkama ile bile enfeksiyonlardan önemli oranda korunmak mümkün.

Çocuklarda antibiyotik kullanımı hakkında ne söylemek istersiniz? Sık enfeksiyon geçiren çocukların her hastalıkta antibiyotik kullanmasının sakıncaları nelerdir?

Türkiye olarak ne yazık ki antibiyotik kullanma konusunda dünyada en ön sıralarda yer alıyoruz. Çocuklarda gördüğümüz enfeksiyonların büyük çoğunluğu üst teneffüs solu enfeksiyonudur. Bu çeşit enfeksiyonlar virüsler tarafından oluşturulur. O yüzden bu enfeksiyonlarda antibiyotik kullanmak gereksiz, hatta ziyanlıdır. Çünkü gereksiz antibiyotik kullandığımızda bedendeki faydalı bakterilere de ziyan veririz. Enfeksiyonların daha kolay oluşmasına yer hazırlamış oluruz. Yalnızca bakteriye bağlı enfeksiyonlarda antibiyotik kullanmak gerekir. Bu durumlarda da uygun antibiyotiği, uygun dozda ve kâfi müddette kullanmak çok değerli. Antibiyotiğin ateş düşürücü ya da ağrı kesici olmadığını vurgulamak istiyorum. Çünkü ebeveyn olarak daha az antibiyotik vermek ismine düşük doz ya da kısa vadeli antibiyotik kullanıldığına da şahit oluyoruz. Ne yazık ki bu türlü durumlarda enfeksiyonu tam manasıyla tedavi edemediğimiz üzere bakterilerin antibiyotiklere karşı direncini de artırmış oluyoruz.

Yanı sıra gereksiz antibiyotik kullanımı karaciğere ve böbreklere ve ikinci beyin olarak isimlendirilen bağırsak sistemizdeki mikrobiyotaya da ziyan verir. Bağırsaklarımızdaki mikrobiyotanın sağlıklı olması bağışıklık sistemimizin de sağlıklı olması demek. Son yıllarda yapılan çalışmalarda bağırsaklarımızdaki mikrobiyotanın sağlıklı olmasının çocuklarımızı ve tabi ki bizleri de alerjik hastalıklardan, obesiteden ve hatta kimi otoimmün hastalıklardan koruduğu saptanmıştır.

Reklam
BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ